acte ― Geriadur hollek

nm

I. séquence

1. musique, théâtre arvest g -où une pièce de théâtre en deux ~s ur pezh-c'hoari e daou arvest.

2. figuré : période, épisode prantad g -où, lankad g -où le premier ~ du renouveau de la langue lankad kentañ adsav ar yezh.

II. action

1. général, philosophie ober g -où, gra g -où, gread g -où, gwezhiañ pao & : gwezh g -ioù, gwered g -où, gwezhiad g -ioù un ~ créateur un ober krouiñ un ~ fondamental ur gwezhiañ diazez un ~ originaire ur gwezhiañ andoniek un antécédent d'~ créateur urbonveziad g -où qui est antécédent possible d'~ créateur bonvezus aa ~s discontinus gwezhioù arskarek ~s fondateurs gwezhioù soliañ un ~ magique ur gwezh hudel un ~ libre ur gwezh rez en ~ e gwered.

2. technique, médical gwezhiañ pao & : gwezh g -ioù, gwezhiadenn b -où un ~ médical ur gwezh surjianel, gwezhiañ surjianel un ~ médical ur gwezh mezegel, gwezhiañ mezegel.

3. biologie gread g -où un ~ sexuel ur gread revel

4. psychologie, linguistique, sociologie gread g -où, gwezh g -où, realañ pao & : real g -où, realezh b -ioù taol g -ioù un ~ psychique ur gread bred, un ober bred un ~ compulsionnel ur real mac'hennek (mac'henn realañ b un ~ de langage ur real lavar un ~ langagier unhebad g -où un ~ illocutoire unannebad g -où un ~ manqué urgoustaol g -ioù un ~s de pensée un taol dezevout un ~s de violence un taol feulster tout ~ raté n'est pas un ~ manqué pep ober c'hwitet n'eo key ur goustaol des ~s du corps gwezhioù korf ~s de conscience gwezhioù emouezañ la mise en ~ argweshaat pao.

5. religion ober g -où, akt g -où, lusk g -où, anzav g -où un ~ de foi un akt a feiz un ~ de contrition ul lusk a geuzidigezh un ~ de charité un ober a garitez.

III. action légale, politique

1. juridique gra g -où, gread g -où un ~ juridique ur gread gwirel

2. politique, administratif gread g -où ober g -où niñv g -où un ~ administratif ur gread amaezhel = ur gread kefridiadel un ~ de commerce ur gread a genwerzh = ur gread kenwerzhel un ~ d'exécution ur gread erounit un ~ civil ur gread keodedel un ~ judiciaire ur gread barnerezhel un ~ juridictionnel ur gread barnadurezhel un ~ législatif ur gread dezverezhel un ~ de souveraineté ur gread a riegezh un ~ unilatéral, bilatéral ur gread untuel, daouduel.

IV. document administratif, légal

1. administratif akta g -où, skrid g -où, teul g -ioù,

2. droit pénal akta g -où lizher g -où un ~ d'accusation ul lizher tamall

3. droit civil akta g -où merk g -où, lizher g -où, skrid g -où, teul g -ioù, testeni g -où un ~ authentique un akta diles un ~ constitutif ur skrid diazezañ =diazezadenn b -où = kevrat kevredad un ~ de bail ul lizher feurm un ~ de cautionnement ur skrid kretadenniñ =kretadenn b -où un ~ de cession ur skrid dilez =dilezadenn b -où un ~ déclaratif ur skrid diskleriañ =diskleriadenn b -où un ~ de décès un akta a varv =mortuaj g un ~ de l'état civil un akta a'n dezvad keodedel un ~ de mariage un akta a briedelezh = skrid priediñ un ~ de naissance un akta a c'hanedigezh = skrid ganedigezh un ~ de vente un akta a werzhidigezh = skrid gwerzh = lizher gwerzh = kevrat werzhañ un ~ notarié un akta noterel = merk noterel = skrid noterel un ~ recognitif skrid kesouenn =kesouenadenn b -où un ~ sous seing privé un akta dindan siell brevez = un akta prevez un ~ translatif (de propriété) ur skrid treuzperc'hennañ =treuzperc'hennadenn b -où suivant ~ reçu par le notaire hervez an akta savet dirak an noter. expressions dont ~ (droit) a dalv da akta (gant nerzh erounidek) dont ~ (courant) notet mat, kesouenat mat.

4. droit commercial akta g -où

5. diplomatie akta g -où, skrid g -où, teul g -où.

V. au pluriel oberoù ls.

1. procès verbaux aktaoù ls, teulioù ls, dielloù ls

2. religion oberoù ls.

catagène : stade ∼, phase ∼ ◊ ◊ lankad g. katagen ― Geriadur ar vezekniezh

Pazenn eus ar blevgor ma paouez kresk ar blev (sl.  cycle pilaire, trichogramme).

momentlankad g. ― Gervaoù skiant
momentlankad g. -où ― Geriadur ar fizik
  • moment électrique dipolaire ou de double couche lankad anniñv (un dredanell)
  • moment d'inertie (d'une masse) lankad anniñv (un tolz)
  • moment d'inertie d'un volume lankad anniñv un ec'honenn
  • moment d'inertie d'une suface lankad anniñv ur c'horreenn
  • moment d'inertie d'une ligne lankad anniñv ur regenn
  • moment magnétique dipolaire (ampérien) ou de double couche ou électromagnétique lankad anniñv ur warelldell
  • moment de puissance lankad galloudezh
  • moment électrique lankad un dredanell
  • moment d'une force lankad un nerzh
  • moment électrocinétique lankad un tredanread
  • moment d'une quantité de mouvement ou moment cinétique ou moment angulaire ou quantité de mouvement angulaire lankad ur fiñvad
  • moment d'un couple lankad ur gindaouad
  • moment magnétique (coulombien) lankad ur warell
momentlankad g. -où ― Geriadur ar gimiezh
  • moment électrique, moment dipolaire lankad un dredanell
momentlankad g. -où ― Geriadur ar jedoniezh
moment centrélankad kreizet ― Geriadur ar jedoniezh
moment cinétiquelankad ur fiñvad ― Geriadur ar jedoniezh
moment d'inertielankad anniñv ― Geriadur ar jedoniezh
moment d'ordre klankad a'n urzh k ― Geriadur ar jedoniezh
moment factoriellankad dasperiadel ― Geriadur ar jedoniezh
moment non centrélankad ankreizet ― Geriadur ar jedoniezh
obturationdark periodlankad g.-où stankañ, stankvezh g.-ioù ― Geriadur ar mediaoù
  • angle d' ~ shutter angle gavael g.-où stanker
  • fermer l' ~ to reduce the shutter opening strishaat ar stanker
  • ouvrir l' ~ to open the shutter opening frankaat ar stanker
  • lame d' ~ shutter blade, cutting blade evlan g.-où stanker
  • phase d' ~ dark period lankad stankañ, stankvezh
  • vitesse d' ~ shutter speed tizh g.-où ar stankañ
périodeperiod-vezh g./b.-ioù, amzervezh b.-ioù, trovezh b.-ioù, pred g.‑où, lankad g.‑où, prantad g.‑où ― Geriadur ar mediaoù
  • ~ d'exposition exposure period lankad kizañ, kizvezh g.-ioù
  • ~ d'obturation dark period lankad stankañ, stankvezh g.-ioù
réfractaire : période ou phase ∼refractory periodlankad g. anvroudadel pe anvroudvezh g. ― Geriadur ar vezekniezh

padvezh war-lerc'h diouzhtu lankad gwerederezh un nervenn pe ur gigenn, ma chomo direspont ur fraouadenn eus an kez nervenn pe eus an kez kigenn. Peuranvroudadus ez int da gentañ (Peuranvroudvezh), ha goude isvroudadus (Isanvroudvezh).

stadestage, stadium, phase, periodlankad g., pazenn b., stad b. ― Geriadur ar vezekniezh

Pep hini eus an derezioù a c'haller diverzhout en un anadenn, e-doug diorreadur ur bevedeg, e dedro ur c'hleñved, h.a.

temps (chronol.)amzer b. -ioù, amzervezh b. -ioù, pad g. -où, padenn b. -où , padvezh g. -ioù, pred g. -où, taluad g. -où, lankad g. -où ― Geriadur ar verdeadurezh
  • ~ d'arrêt padenn paouez, padenn chom a-sav, padvezh paouez
  • ~ d'avance padenn arlañs
  • ~ d'un moteur taol g.-ioù ur c'heflusker
  • ~ de combustion d'une fusée de détresse padvezh leskiñ ur fuc'hell argoll
  • ~ de préchauffage ardommvezh g.-ioù
  • ~ de retard padenn arlerc'h
  • ~ écoulé padvezh
  • ~ mort (où la voile ne porte plus) padvezh diskrog
  • En planche à voile, le virement de bord dynamique permet d'éviter le temps mort.

    War blanken, dre an treiñ bourzh nerzhaouek, e hepkorer ar padvezh diskrog.

  • T~ Universel (TU) Amzer Hollvedel (AH), UT
  • au cours du ~ et dans l'espace hervez ar pred hag al lec'h, er poent hag er pred
  • en ~ réel en amzer werc'hel
Wenckebach ou Luciani-Wenckebach : bloc, période ou phénomène de ∼Wenckebach's block, Wenckebach's phenomenontolc'had g. pe anadenn b. pe lankad g. Wenckebach ― Geriadur ar vezekniezh

Furm a dolc'had kentez-kofig diglok ha direoliek, naouus dre un hiradur reoliek hag argammedek eus an entremez kentez-kofig (esaou PR) betek un argrezadenn gentezel digevret, heuliet gant ur paouez kofigel, an un kor oc'h adkregiñ goude. A-wechoù, war-lerc'h hiradur argammedek an esaou PR e tarvez, n'eo ket un, hogen div pe deir gwagenn gentezel tolc'het, hep ma ve dec'hanet un argrezadenn gofigel ganto ( lankad Wenckebach a 'n eil derez  : C Guérot, 1975).