tr

I.

1. retenir, arrêter kregiñ bn krog, krogellañ pao, krapañ pao, krampinellañ pao.

2. suspendre skourrañ pao, ispilhañ pao, istribilhañ pao, ispilhoniñ pao, ~ à l'aide d'une potence krougañ pao, ~ à un crochet krogennañ pao, ~ à l'aide d'une pince golvañ pao, onkennañ pao.

3. aborder qqn derc'hel bn dalc'h-.

4. militaire kregiñ bn krog,

5. retenir l'attention de skogañ bn skog-, kerc'hat bn kerc'h-, kerc'hata bn kerc'hata-.

6. une station kregiñ bn krog,

7. une drogue pegañ (ouzh) pao.

II. s'~

1. être suspendu à un crochet emispilhañ pao, emistribilhañ pao, emskourrañ pao.

2. se tenir avec force spegañ (ouzh) pao, emzerc'hel (ouzh) bn emzalc'h-, krapañ (ouzh) pao. tenir bon derc'hel : krog, start, mat, e graf bn dalc'h-.

3. être collant, au propre et au figuré pegañ (ouzh) pao, spegañ (ouzh) pao. au plat karañ pao.

4. se disputer kaout krog (gant) pao, kaout un taol krog (gant) pao.

III. présenter des difficultés bezañ diaes pao, bezañ krogus pao, bezañ krafus pao.

I. tr chasse et rendre ~é arloupiñ pao.

II. s'~ arloupiñ (war) pao, bezañ arloupet (war), ematahinañ (war) pao.

tr

1. dieu, divinité azeuliñ pao, kehelañ pao

2. aimer passionnément qqn azeuliñ pao, il ~e son epouse azeuliñ a ra e bried ; vénérer qqn kehelañ pao ~ez vos parents kehelit ho kerent.

3. avoir un goût très vif pour qqc azeuliñ pao, karout (dreist) pao, bezañ plijet gant, kavout mat ~ les distractions azeuliñ an ebatoù j'~e le chocolat me a gav mat ar chokolad j'~e marcher sous la pluie kerzhout dindan ar glav a blij din dreist, plijet bras ez on o kerzhout dindan ar glav.

adj empressé, très occupé brezek aa, brezet aa, brezidik aa, brezik-brezek, brezek ha brezik aa ; expressions bezañ gant, war, war-dro udb, bezañ bec'hiet, sammet, fredet gant, kaout fred gant, fretaet.

1. atteindre tr tizhout pao, azlammat (war) pao le bruit ~ant un signal an trouz o tizhout un arhent.

2. vpr bezañ tizhet pao + aao ne vous ~ez pas de si peu de chose, pour si peu de chose arabat bezañ tizhet evit kelo.

I. tr

1. mettre de niveau deux éléments contigus rezañ (gant, a live gant) pao, resedañ (gant) pao, lakaat a-rez (udb, gant udb) pao, diarezañ pao, lakaat a-resed, e-resed (udb, gant udb) pao ~ une trappe au niveau du plancher rezañ un trap a live gant ar plañchod.

2. atteindre le niveau de qqc rezañ pao, resedañ pao, dont a-rez (udb, gant udb) pao, dont a-resed, e-resed (udb, gant udb) pao l'eau commence à ~ l'arche du pont an dour a resed gwareg ar pont ce filon de mine ~e la surface du sol ar wazhenn-se a resed gorre an douar.

II. intr

1. être de niveau rezañ pao, bezañ (dont) a-rez (udb, gant udb) pao, bezañ (dont) a-resed, e-resed (udb, gant udb) pao ces pièces de bois ~ent parfaitement ar pezhioù koad-se zo a-rez penn-da-benn.

2. sous la surface resediñ pao, bezañ a-rez (udb, gant udb) pao, le grain ~e le sol resedet eo ar greun une roche ~e ur roc'h osourniñ pao = ursourn g -où . des rochers ~ent près de la côte reier zo a-rez an dour e-kichen an aod.

3. devenir perceptible, sensible resediñ pao, dont war wel pao des réminiscences ~aient à sa conscience eñvoradennoù a resede e emskiant.

I. intr

1. passer à l'action ober pao, oberiañ pao, gwezhiañ pao, niñvañ pao ~ artistique ober arzel ~ssant oberiek aa l'Esprit ~ssant dans le monde ar Spered o wezhiañ er bed ce n'est plus le moment de délibérer, il faut ~ n'eo ket mui ar mare da vreutaat, emañ ret niñvañ

2. se conduire, se comporter de telle ou telle façon realañ pao, le passage de la répétition ~ie à la remémoration pensée et parlée an tremen eus an arreata e-ser realañ d'ar c'hounaat e-ser komz ha dezevout

3. s'employer, intervenir dans une affaire gwerc'hañ pao, ~ au nom de qqn derc'houezañ ub ~ au niveau politique gwerc'hañ er par politikel.

4. droit : intenter, exercer une action en justice sevel bn sav- (ur c'heinad, ur prosez, ur gra) ouzh ub j'ai ~i en justice contre mon agresseur savet 'm eus keinad ouzh va zager er barnerezh.

5. produire un effet ; exercer une influence gwerediñ pao, gwezhiañ pao, efediñ pao le safran, dès qu'il n'est plus dans l'axe du bateau, ~it comme un frein al lev, kerkent na vez mui areeun gant ahel ar vag, a wered evel ur starderez procédures actives ~issant sur des données passives treugennadoù oberiat o wezhiañ war roadennoù gouzañvat

II. vpr impers bezañ pao an dalc'h, bezañ pao anv, kel, meneg (eus) de quoi s'~it-il ? a betra e c'hoarvez ? il ne s'~it-il pas de cela n'emañ ket se e-barzh, n'eo ket se eo se voici de quoi il s'~it setu amañ a betra e c'hoarvez = amañ emañ an dalc'h il ne s'~it-il pas du tout de lui n'eus ket anv anezhañ tamm ebet. s'~issant d'un tel crime, la peine est justifiée o vezañ ma'z eus kel eus un torfed eus ar seurt ez eo kantreizh ar c'hastiz.

intr

1. être à l'agonie toc'horaat pao, bezañ e par ar marv pao, bezañ war e dremenvan pao.

2. figuré : être près de sa fin toc'horiñ pao, soetiñ pao le régime ~e emañ ar renad o toc'horiñ = emañ ar renad e par ar marv = emañ ar renad war he zalaroù.

1. tr accueillir favorablement, trouver à son gré, accepter darbenn pao, kavout pao mat ~ des excuses darbenn digarezioù veuillez ~, etc. gant va gwellañ gourc'hemennoù ; spécialement : faire bénéficier d'un agrément aotren bn aotre-, grataat pao ~ un établissement de soins grataat ur c'hurdi.

2. intr plaire, convenir plijout (da) pao, bezañ pao mat (gant), bezañ pao da (gant) s'il vous ~ée de venir mar blij deoc'h dont, mard eo da ganeoc'h dont.

tr

I. éprouver une inclination pour qqn

1. être porté , attiré, entraîné vers qqn karout pao ; s'~ (soi-même) emgarout pao. expressions bezañ pitilh (gant) pao, bezañ sot (gant) pao qui ~e bien châtie bien a gar, a garez celle (celui) que l'~ an hini a garan, va c'harantez

2. physiquement karout pao, karanteziñ pao, serc'hiñ pao ; s'~ (l'un l'autre) emgarout pao.

II. apprécier, estimer bon ou beau, trouver agréable karout pao, kavout mat pao, kavout brav pao, kavout da pao, bezañ plijet gant pao, bezañ da (gant) pao, bezañ pitilh (gant) pao, bezañ sot (gant) pao, bourrañ pao. ~ mieux kavout gwell pao, ~ autant kavout kenkoulz (koulz) pao, ~ son pays karout e vro celui qui ~ son pays kar e vro, brogar ~ le bon vin bourrañ gant ar gwin mat, kavout mat ar gwin.

I. intr

1. se transporter d'un lieu à un autre mont bn a- ~ en ville mont e kêr ~ à Rennes mont da Roazhon ~ à la maison mont d'ar gêr ~ à la campagne mont war ar maez ~ à bord d'un navire mont e bourzh ul lestr ~ à cheval mont war varc'h ~ à pied mont war droad ~ à l'école en bus mont d'ar skol gant ar bus mes enfants vont à l'école er skol e vez va bugale ~ en train mont gant an tren ~ en voiture mont gant ar c'harr ~ en suivant la route mont gant an hent ~au fil de l'eau mont gant an dour ~ à terre mont d'an aod, mont en douar ~ chercher mont da gerc'hat ~ chercher des champignons mont da glask kebell-touseg.

2. mener, s'étendre jusque mont bn a-, kas pao, ~ en s'élargissant mont war ledanaat.

3. fonctionner, marcher mont bn a-, arc'hwelañ pao.

4. se comporter, se porter mont bn a-, bezañ pao je vais bien me zo yac'h je vais mieux war wellaat ez an comment allez-vous ? penaos emañ ar bed ganeoc'h ? cela va bien mont a ra mat les affaires vont bien ar stal a ya mat, mat an traoù les choses vont bien mont a ra mat an traoù.

5. être sur le point de (si infinitif suit) bezañ war pao, bezañ o vont da pao, bezañ darev da pao, bezañ war nes pao.

6. convenir, correspondre mont bn a-, dereout pao, bezañ (diouzh) pao, klotañ pao.

7. être assorti mont bn a-, mont par ouzh par, ils vont bien ensemble mont a reont mat a-gevret

8. être destiné mont bn a- cette maison va être détruite emañ an ti-se o vont da vezañ distrujet.

9. diverses expressions allons-y ! dao dezhi ! Deomp ganti ! Bec'h dezhi ! Bec'h warni ! allons donc ! tavit 'ta ! Atoue sur ! Ac'h Doue 'za ! vous allez trop loin re bell ez it ganti là vous êtes allé loin aze ez oc'h bet pell laissez aller ! lezit da vont ! Lezit da gas ! y ~ de tout son cœur bezañ en e wir wellañ = bezañ a-zevri (bev) gant udb (oc'h ober udb) = bezañ da vat (gant udb, oc'h ober udb) y ~ franchement mont brokus ganti, bezañ frank ganti y ~ doucement mont war e oarigoù = mont war e nañ = mont a-zoug e gamm ~ plus vite que la musique mont buanoc'h eget ar jav il y va de l'avenir an dazont eo a zo e-barzh ne va pas faire cela ! arabat dit ober an dra-se = diwall da ober an dra-se = n'a ket da ober an dra-se ! ~ et venir mont-dont, trapikellat, flikennat ~ de soi bezañ rez d'ar meiz ~ tout à fait de soi bezañ peurrez d'ar meiz.

II. emploi pronominal

1. s'en ~ : partir, quitter mont a-raok pao, mont kuit pao, kuitaat pao, mont en e hent pao, mont en e roud pao,

2. disparaître kuitaat (ar bed) pao, mont ac'hann pao, mont diouti pao, mont da get pao, mont da netra pao,

3. prendre sa retraite kuitaat (e stael, ar stal) pao, mont en diwaz pao, diwazañ pao.

III. nm déplacement vers un endroit, billet permettant ce trajet mont pao, moned g -où, un billet ~ ur bilhed mont un ~ simple ur moned eeun.

I. adv

1. en ce temps-là ; à cette époque-là, à ce moment-là neuze adv, da neuze adv, a-benn neuze adv, a-benn eno adv ils seront ~ bien avancés a-benn neuze e vint savetoc'h ~ il arriva une chose étrange da neuze e c'hoarvezas un dra iskis.

2. en conséquence, dans ces conditions neuze adv, ha neuze adv, da neuze adv s'il pleut, j'irai ~ en voiture mar bez glav ez in neuze gant ar c'harr.

3. et ~ ou ~ marque, selon les cas : l'impatience, le défi, l'indifférence ha neuze adv, ha petra 'ta adv, hag an dra-se adv, ha goude adv, ha kement-se adv, nag evit-se adv et ~, que proposez-vous ? ha goude, petra a ginnigit c'hwi ? j'ai perdu. Et ~ ? kollet 'm eus. Nag evit-se ?

4. familièrement, associé à un pronom, avec une nuance de surprise, d'indignation biskoazh adv, biskoazh kement all adv, ac'hanta ezg ça ~, trop c'est trop ! ac'hanta, re zo re avec vous ~, c'est le pompon biskoazh kement all ganeoc'h c'hwi !

II. loc conj ~ que a-greiz ma kewaz, pa kewaz, padal kewaz, tra ma kewaz, goude ma kewaz, daoust ha ma kewaz, bezañ ma kewaz, ha, ha bezañ kevarzh ~ qu'ils jouaient, la cloche sonna tra m'edont o c'hoari e tintas ar c'hloc'h il va se promener, ~ que les autres travaillent mont a ra da vale, tra m'emañ ar re all o labourat.